7 Denkpatronen Die Je Persoonlijke Groei Belemmeren (En Hoe Je Ze Doorbreekt)

Inspiratie en Motivatie

0  comments

Heb je wel eens het gevoel gehad dat je precies weet wat je wilt, maar dat je er toch niet in slaagt om de volgende stap te zetten? Je hebt plannen, ambities en ideeën. Je wilt iets veranderen in je leven of werk, maar op de een of andere manier kom je steeds weer op hetzelfde punt terecht.

We denken vaak dat omstandigheden ons tegenhouden. Te weinig tijd, te weinig geld, een drukke agenda, de verwachtingen van anderen. En natuurlijk spelen die omstandigheden soms een rol. Maar wat als de grootste belemmering niet buiten je ligt, maar in de manier waarop je naar jezelf en de wereld kijkt?

Je gedachten bepalen niet alles wat je overkomt. Ze beïnvloeden wél hoe je situaties interpreteert, welke mogelijkheden je ziet en welke keuzes je maakt. Daarom begint persoonlijk leiderschap bij het herkennen van je eigen denkpatronen.

In dit artikel neem ik je mee langs zeven denkpatronen die je persoonlijke groei kunnen belemmeren. Niet om jezelf opnieuw ergens op af te rekenen, maar om je bewust te maken van de ruimte die ontstaat zodra je anders leert kijken.

Wat zijn belemmerende denkpatronen?

Een denkpatroon is een manier van denken die je regelmatig herhaalt. Sommige patronen helpen je om snel beslissingen te nemen. Andere zorgen ervoor dat je steeds dezelfde conclusies trekt, zelfs wanneer de omstandigheden inmiddels veranderd zijn.

Stel dat je ooit een presentatie hebt gegeven die niet goed verliep. Als je daaruit concludeert dat je nu eenmaal niet kunt spreken voor groepen, dan kan die ene ervaring jarenlang invloed hebben op je keuzes. Niet omdat de conclusie noodzakelijk waar is, maar omdat je haar bent gaan geloven.

Dat is precies waarom zelfbewustzijn zo belangrijk is. Je kunt moeilijk veranderen wat je nog niet herkent. In mijn artikel Waarom Verandering Vaak Zo Moeilijk Is ga ik verder in op de spanning tussen willen veranderen en vasthouden aan het vertrouwde.

1. Alles-of-nietsdenken: als het niet perfect is, is het mislukt

Je wilt gezonder leven, maar slaat een training over. Je besluit voortaan duidelijker je grenzen aan te geven, maar zegt toch een keer ja. Of je stelt jezelf een professioneel doel en merkt na twee weken dat je nog niet bent waar je had willen zijn.

Wat zeg je dan tegen jezelf? ‘Zie je wel, ik kan het niet.’

Bij alles-of-nietsdenken bestaat er weinig ruimte tussen succes en mislukking. Het resultaat moet volledig voldoen aan je verwachtingen, anders voelt alle inspanning voor niets. Maar persoonlijke ontwikkeling verloopt zelden in een rechte lijn.

Hoe doorbreek je dit patroon?

Vervang de vraag ‘Heb ik mijn doel bereikt?’ eens door ‘Welke vooruitgang heb ik geboekt?’ Schrijf aan het einde van de week drie kleine stappen op die je wél hebt gezet. Groei zit niet alleen in het eindresultaat, maar ook in wie je onderweg wordt.

2. Jezelf vergelijken met anderen: hun succes wordt jouw tekort

Een collega maakt promotie. Een vriend begint voor zichzelf. Op sociale media zie je iemand die precies het leven lijkt te leiden dat jij voor ogen hebt. Voor je het weet, meet je jouw eigen ontwikkeling af aan het zichtbare resultaat van een ander.

Vergelijken is menselijk. Maar wanneer je het succes van anderen als bewijs ziet dat jij tekortschiet, verlies je het zicht op je eigen koers. Je vergelijkt bovendien vaak jouw volledige werkelijkheid met een klein, zorgvuldig geselecteerd deel van het leven van iemand anders.

Hoe doorbreek je dit patroon?

Vraag jezelf af: ‘Wat vind ík belangrijk, los van wat anderen bereiken?’ Kies drie persoonlijke waarden en gebruik die als kompas bij belangrijke beslissingen. Niet iedere succesvolle weg is jouw weg.

Meer hierover lees je in De Factor Die Belangrijker Is Dan Het Behalen Van Je Doelen.

3. Denken dat je geen keuze hebt

‘Zo ben ik nu eenmaal.’ ‘Mijn werkgever laat het niet toe.’ ‘Ik heb geen andere mogelijkheid.’

Misschien herken je een van deze uitspraken. Soms zijn je mogelijkheden daadwerkelijk beperkt. Niet alles is maakbaar, en niet iedere situatie kun je veranderen. Maar er is een verschil tussen erkennen wat buiten je invloed ligt en automatisch aannemen dat je helemaal geen invloed hebt.

Persoonlijk leiderschap betekent niet dat je overal controle over moet hebben. Het betekent dat je verantwoordelijkheid neemt voor de keuzes die binnen jouw mogelijkheden liggen.

Hoe doorbreek je dit patroon?

Maak twee kolommen: ‘Hier heb ik geen directe invloed op’ en ‘Hier kan ik wel iets aan doen’. Schrijf vervolgens één concrete actie op uit de tweede kolom. Dat kan een gesprek zijn, een nieuwe vaardigheid leren of simpelweg een andere reactie kiezen.

In De Schuldige, Het Slachtoffer En De Verantwoordelijke onderzoek ik hoe de manier waarop we naar verantwoordelijkheid kijken ons gedrag beïnvloedt.

4. Bang zijn om fouten te maken

Je hebt een idee, maar deelt het niet tijdens de vergadering. Je wilt solliciteren, maar wacht tot je aan iedere eis voldoet. Je wilt iets nieuws proberen, maar denkt eerst aan alles wat verkeerd kan gaan.

Angst voor fouten kan je beschermen tegen onnodige risico's. Maar als die angst iedere beslissing overneemt, wordt voorzichtigheid een gevangenis. Je leert immers niet alleen van wat goed gaat. Juist wanneer iets anders loopt dan verwacht, ontdek je vaak iets over jezelf.

Hoe doorbreek je dit patroon?

Maak je volgende stap zo klein dat de gevolgen overzichtelijk zijn. Vraag feedback op een eerste idee in plaats van te wachten op een perfect plan. Probeer iets uit voordat je besluit of je ergens goed in bent. Je hoeft niet eerst zelfvertrouwen te hebben om te beginnen; vertrouwen kan ook groeien doordat je begint.

Zoek je praktische inspiratie? Lees dan 77 Manieren Om Uit Je Comfortzone Te Stappen.

5. Je gedachten voor feiten aanzien

‘Ze vinden mijn idee vast slecht.’ ‘Ik ben hier niet goed genoeg voor.’ ‘Dit gaat toch mislukken.’

Een gedachte kan overtuigend klinken, vooral wanneer je haar vaak genoeg herhaalt. Maar overtuigend is niet hetzelfde als waar. Onze interpretaties worden gekleurd door ervaringen, verwachtingen en emoties.

Stel dat iemand tijdens een gesprek weinig zegt. Misschien denk je dat die persoon niet geïnteresseerd is. Maar misschien is diegene moe, afgeleid of juist aandachtig aan het luisteren. Zonder het na te vragen, weet je het niet.

Hoe doorbreek je dit patroon?

Stel jezelf drie vragen: ‘Wat weet ik zeker?’, ‘Wat vul ik zelf in?’ en ‘Welke andere verklaring is mogelijk?’ Vooral in samenwerking en relaties kan dit veel onnodige spanning voorkomen.

Mijn artikel De 4 Communicatiestijlen Die Je Moet Beheersen laat zien hoe verschillen in communicatie invloed hebben op het contact met anderen.

6. Wachten tot je er klaar voor bent

Je wilt een opleiding volgen, een belangrijk gesprek voeren, een bedrijf beginnen of een nieuwe richting kiezen. Maar eerst wil je meer zekerheid, meer kennis, meer tijd of een beter moment.

Voorbereiding is waardevol. Alleen bestaat het risico dat voorbereiden een manier wordt om niet te hoeven beginnen. Je kunt eindeloos informatie verzamelen zonder dat je ook maar één stap dichter bij je doel komt.

Hoe doorbreek je dit patroon?

Vraag jezelf af: ‘Wat is de kleinste stap die ik binnen 48 uur kan zetten?’ Niet de stap die alles oplost, maar de stap die beweging creëert. Plan die stap in je agenda. Een voornemen wordt pas concreet wanneer je er iets mee doet.

7. Geloven dat verandering alleen mogelijk is als je omstandigheden veranderen

‘Als ik eenmaal een andere baan heb, word ik gelukkiger.’ ‘Als het rustiger wordt, ga ik beter voor mezelf zorgen.’ ‘Als anderen veranderen, kan ik eindelijk verder.’

We koppelen ons welzijn soms aan een toekomstig moment waarop alles beter zal zijn. En natuurlijk kunnen andere omstandigheden een enorm verschil maken. Maar wanneer je jouw persoonlijke ontwikkeling volledig afhankelijk maakt van iets buiten jezelf, geef je ook een deel van je invloed uit handen.

Hoe doorbreek je dit patroon?

Onderzoek wat je vandaag al kunt veranderen, zelfs als de grotere situatie voorlopig hetzelfde blijft. Misschien kun je een grens aangeven, een gesprek aangaan, een gewoonte aanpassen of opnieuw bepalen wat voor jou werkelijk belangrijk is.

Lees ook Doorbreek Je Oude Patronen en Verander Je Leven voor meer inzichten over het herkennen en veranderen van gedrag.

Van inzicht naar actie: een eenvoudige oefening

Inzicht is een belangrijk begin, maar inzicht alleen verandert nog niets. Kies daarom één van de zeven denkpatronen die je bij jezelf herkent en beantwoord de volgende vragen:

  1. Herkennen: In welke situatie merk ik dit patroon bij mezelf?
  2. Begrijpen: Wat probeer ik met deze manier van denken te voorkomen of te beschermen?
  3. Onderzoeken: Welke gedachte neem ik voor waar aan, zonder dat ik die echt heb getoetst?
  4. Kiezen: Welke andere gedachte of reactie zou mij beter helpen?
  5. Handelen: Welke concrete stap zet ik deze week?

Het gaat er niet om dat je voortaan uitsluitend positief denkt. Soms is een situatie gewoon moeilijk, pijnlijk of onzeker. Een sterke mindset betekent voor mij niet dat je problemen ontkent, maar dat je bewust blijft kijken naar je mogelijkheden en keuzes.

Persoonlijk leiderschap begint bij jezelf

We hebben allemaal patronen ontwikkeld die ons ooit geholpen hebben. Sommige daarvan werken nog steeds. Andere zijn ongemerkt een belemmering geworden. Het mooie is dat je niet verplicht bent om iedere gedachte te blijven geloven, alleen omdat je haar al jarenlang denkt.

Misschien herken je jezelf in één van deze zeven patronen. Misschien in meerdere. Dat hoeft geen probleem te zijn. Bewustwording is geen eindbestemming, maar een uitnodiging om anders te handelen.

De vraag is dus niet alleen: ‘Wat wil ik bereiken?’ De belangrijkere vraag is misschien wel: ‘Wie wil ik worden, en welke keuze past daar vandaag bij?’

Wil jij de volgende stap zetten in je persoonlijke of professionele ontwikkeling?

Persoonlijk leiderschap, mindset en gedragsverandering zijn onderwerpen waarmee ik mensen en organisaties help om bewuster te kiezen, sterker samen te werken en hun mogelijkheden verder te ontwikkelen. Dat doe ik door middel van coaching, leiderschapstrainingen en inspirerende lezingen.

Wil je onderzoeken welke patronen jou of je team tegenhouden, en hoe je daar verandering in kunt brengen? Neem contact met me op. Ik denk graag met je mee over een passende volgende stap.


Tags


Lees dit ook 

De Empatische Leider In De Corporate Wereld

Heb je je ooit afgevraagd waarom sommige leiders opvallen, terwijl anderen onopgemerkt blijven? Leiderschap in de moderne bedrijfswereld gaat verder dan het dragen van de titel; het vereist een unieke combinatie van vaardigheden, inzicht en empathie. Laten we dieper ingaan op wat effectief leiderschap in de zakelijke arena echt betekent.Het DNA van LeiderschapLeiderschap is geen

Read More

Kom Los van het Vastzitten

De zomer nadert langzaam maar zeker zijn einde. Met de tweede helft van het jaar om de hoek begint voor velen de terugkeer naar werk, regelmaat en structuur. Maar is dat waarnaar je terugkeert ook wel echt dat wat je gelukkig maakt? Ondanks de afleiding van de zomer leven we nog steeds in roerige tijden. Tel

Read More

Hoe Overkom Je Een Trauma?

Wanneer je ooit een traumatische ervaring hebt meegemaakt, dan blijven de herinneringen en de daaraan gekoppelde emoties op onderbewust niveau actief. Zonder erbij stil te staan neem je je reactie op dat trauma met je mee en loop je als het ware door een onzichtbaar mijnenveld van je mind, wachtend tot je een keer een

Read More

Robert

Over de auteur

Robert van der Wolk werkt al meer dan 20 jaar als psychotherapeut, internationaal spreker, trainer en life-coach. Zijn werk heeft duizenden over de hele wereld geïnspireerd om het beste in zich naar boven te halen. Wil jij ook meer in je persoonlijke of professionele leven - boek dan nu een gratis strategiegesprek en start met de creatie van jouw onbegrensde leven.

Robert van der Wolk werkt al meer dan 20 jaar als psychotherapeut, internationaal spreker, trainer en life-coach. Zijn werk heeft duizenden over de hele wereld geïnspireerd om het beste in zich naar boven te halen. Wil jij ook meer in je persoonlijke of professionele leven - boek dan nu een gratis strategiegesprek en start met de creatie van jouw onbegrensde leven.

Robert van der Wolk werkt al meer dan 20 jaar als psychotherapeut, internationaal spreker, trainer en life-coach. Zijn werk heeft duizenden over de hele wereld geïnspireerd om het beste in zich naar boven te halen. Wil jij ook meer in je persoonlijke of professionele leven - boek dan nu een gratis strategiegesprek en start met de creatie van jouw onbegrensde leven.

Meld je aan voor de nieuwwbrief