Slachtofferrol - Robert van der Wolk
1

Slachtofferrol

Er zijn tal van mensen die steen en been klagen over wat hen allemaal al ‘wel niet’ is overkomen, en zich daarmee een negatieve aandachtsrol op zich vestigen die door slechts weinigen kan worden doorbroken. Maar wat is nou precies de reden waarom iemand een dergelijke slachtofferrol aanneemt, en belangrijker nog, hoe stap je uit een slachtofferrol?

Eerlijkheidshalve moet ik bekennen dat er veel wordt geklaagd in mijn omgeving – of, het valt mij op dat er behoorlijk wat klagende mensen zijn wanneer ik me bijvoorbeeld richt tot de sociale netwerken. Een aantal personen – zo lijkt het althans – is zich er niet van bewust dat zij door hun geklaag een negatieve toon zetten, en daarmee sommige onwetende medenetwerkers van hun kostbare tijd en humeur trachten te beroven om daarmee hun eigen tekortkoming in aandacht of probleemoplossend vermogen adequaat aan te pakken.

Want wat gebeurt er als iemand klaagt? Meestal roepen we ‘ach gut’ of ‘jeetje, wat zielig’ of ‘wat erg voor je!’ en pamperen daarmee degene die zijn of haar klaagzang ten tonele spreidt in zijn misère. Enig oplossend vermogen lijkt te ontbreken, want hoe meer de slachtoffer des omstandigheden van zich laat horen, des te meer potentiële aandacht – negatieve aandacht wel te verstaan – hij van zijn toehoorders krijgt. En dat is ontzettend jammer, want daar is niemand mee gebaat.

Begrijp me goed, klagen is prima, zolang je er vervolgens een oplossing voor gaat zoeken of stopt met het geklaag. Want anders is het zonde van jouw tijd en dat van mij.

Met het aannemen van een slachtofferrol bereik je sowieso niet het gewenste resultaat, want alleen als je doel is om (negatieve) aandacht te vragen, lijkt het zijn nut te hebben. Daar hangt wel een prijskaartje aan, want de kwaliteit van leven gaat er daarmee allesbehalve op vooruit.

De reden waarom mensen klagen is uiteenlopend, maar vaak ligt de oorzaak in het gezien willen worden. Je doet je best om opgemerkt te worden door anderen; door je woorden, je daden of zelfs je overtuigingen, maar als je daar vervolgens geen vruchten van kunt plukken, ligt het in de aard van de persoon om op een andere manier om aandacht te vragen. Negatieve aandacht is namelijk ook aandacht.

Als ik kijk naar personen binnen mijn eigen familie, dan zie ik dat negatieve aandachtvragerij bij sommige veelvuldig voorkwam, en dat ik als kleine jongen hier niet alleen aan blootgesteld werd, maar het begon te zien als norm om op te handelen. Mijn puberteit was dan ook voornamelijk één grote muur van klagie en negatieve aandachttrekkerij.

Totdat ik van een trainer hoorde die me bewust maakte op mijn handelen. Uiteraard was ik het in eerste instantie niet met hem eens en worp een verdediging op, waar hij overigens behoorlijk snel doorheen prikte. Hoewel het me wel even wat tijd koste, heb ik in de jaren die daarop volgde langzaam aar zeker me kunnen focussen op dingen (ervaringen, gebeurtenissen, momenten) die leuker waren. En daarmee bracht ik een shift in mijn mindset tot stand.

Dat wil niet zeggen dat ik tegenwoordig niet meer klaag. Nee, er zijn nog zat gebeurtenissen waar ik het niet mee eens ben of waar ik niet happy mee ben. Maar dat neemt niet weg dat ik mezelf ook de mogelijkheid mag voorschotelen om eerst te klagen en er vervolgens actie op te ondernemen. Een voorbeeld:

Afgelopen maand was voor mij de tijd aangebroken om een andere manier van dialyse te beginnen. Van een katheter die ‘over’ mijn sleutelbeen hing (eigenlijk door m’n vel heen prikte), naar een tweetal naalden die mijn rechterbovenarm in gaan. Eerlijkheidshalve moet ik zeggen dat ik daar niet echt op zat te wachten; mijn ‘vrijheid’ tijdens dialyse werd me ontnomen, althans zo voelde het; kon ik voorheen nog met twee handen werken, zo ben ik nu ‘gedoemd’ om driemaal per week een periode van vier uur met slechts één hand door te komen. Schrijven, plannen, werken – het zit er allemaal niet meer in, en daar baalde ik enorm van!

Maar na enig geklaag hierover besefte ik dat ik hier feitelijk weinig aan kon veranderen, en dat ik hier enkel slechts in kon meegaan. Na consideratie wat dan eventuele positieve lichtpuntjes zouden kunnen zijn (om mijn blik op het geheel te doen veranderen), concludeerde ik – weliswaar schoorvoetend – dat ik nu ook tijd had gecreëerd om te Skypen met verre familieleden, vakliteratuur te lezen (en luisteren) en indien nodig zelfs een dut zou kunnen doen.

En daarmee gaf ik mezelf toegang om niet de situatie, maar de manier waarop ik tegen de situatie aankijk te veranderen. Daarmee veranderde mijn houding van een klager naar die van een oplosser.

Soms kunnen we situaties niet veranderen. Soms wel. Wanneer we dat we kunnen, en het doen ervan geeft een beter resultaat dan het niet doen, dan is de enige logische stap om ook daadwerkelijk de situatie te veranderen. Wanneer de situatie niet te veranderen is, kijk dan of je er op een andere manier naar kunt kijken. Daarmee verander je jouw realiteit op de situatie, verander je van een slachtoffer naar een persoon die wel de kracht en de macht heeft, en loop je niet het risico om ten prooi te vallen aan depressie of zwaarmoedigheid, maar juist een positiever en krachtdadiger leven kunt leiden.

En zeg nou zelf, dat is toch wat we allemaal willen?

Op ons succes!

Robert

Je mening telt
Deel dit artikel
Robert
 

Robert van der Wolk is psychotherapeut, internationaal spreker, trainer en life-coach. Met 18 boeken en eBooks, en meer dan 600 artikels helpt hij mensen met een fysieke uitdaging om een onbegrensd leven te creëren. Met een lange geschiedenis aan fysieke beperkingen, waaronder Diabetes, nierfalen en extreme slechtziendheid weet Robert als geen ander hoe het is om met een fysieke uitdaging te leven, waar grenzen verlegd kunnen worden en welke tools er nodig zijn om toch in een ultieme vrijheid te leven.

  • Bo schreef:

    Goedemorgen Robert..lekker op weg 🙂

    Goed stukje! Het is zo’n oud woord: “een slacht offer doen..” die rol spelen alsof we geslacht gaan worden is bijna onwerkelijk. Toch hebben we die rol allemaal goed onder de knie, van kinds af aan konden we nephuilen en wisten we dondersgoed dat het voor snoepies was..jong geleerd oud gedaan 🙂
    Je licht goed uit wat het effect van zwaarmoedigheid op je heeft, kan me echt niet voorstellen dat iemand bewust negatieve aandacht verlangd.

    Een krachtig en positief leven, dat wil zeker iedereen!!!
    Als er vandaag iemand die rol aan me wil uitvoeren zeg ik;
    “slachtoffertje!” 🙂

    En maak ze af vandaag hè! Dolle uitdrukking!

    Bo’tje

     
  • >